Dotychczasowy stan prawny

Podatnicy płacili zaliczkę za ostatni miesiąc lub kwartał roku w tej samej wysokości i terminie jak zaliczkę za listopad lub trzeci kwartał roku.

Mniejszy był problem, jeśli dochody podatnika układały się w trakcie roku w miarę równomiernie. Wtedy podatnik musiał tylko „kredytować” urząd skarbowy przez miesiąc lub kwartał nie nadpłacając podatku za cały rok.

Gorzej, jeśli „nieoprocentowana pożyczka” dla skarbu Państwa stawała się również nadpłatą, z powodu mniejszych dochodów lub ich braku w grudniu lub czwartym kwartale roku.

Powodowało to patologię, eufemistycznie zwaną „optymalizacją podatkową” polegającą na „przenoszeniu” przychodów na ostatni okres roku a kosztów na przedostatni.

Zmiany dotyczące płacenia zaliczek PIT i CIT od 1 stycznia 2012

Wraz z początkiem roku 2012 weszły w życie zmiany dotyczące zasad płacenia zaliczek na PIT oraz CIT. Oznaczają one uproszczenie przepisów: nie ma już obowiązku płacenia podwójnej stawki zaliczki za listopad (lub trzeci kwartał, jeśli płatnik zdecyduje się rozliczać kwartalnie), zamiast tego, w myśl nowych zasad zarówno grudzień, jak i ostatni kwartał traktowane są tak samo jak każdy inny okres rozliczeniowy.

Począwszy od roku fiskalnego 2012, podatnicy będą więc traktowani bardziej „uczciwie”, a zaliczki zarówno za grudzień, czy czwarty kwartał tego roku należy wpłacać do dnia 20 stycznia 2013 roku. Jeśli natomiast podatnik zdecyduje się złożyć zeznanie podatkowe za rok 2012 i wpłacić pełną kwotę podatku dochodowego za ten rok przed terminem wpłacania zaliczek na PIT za ostatni miesiąc/kwartał (czyli 20 stycznia 2013), to nie musi on już wpłacać żadnej zaliczki.

Te nowe zasady, z pozoru bardziej sprawiedliwe, nie zawsze takimi będą. Jeżeli podatnik ma duże dochody za grudzień lub czwarty kwartał, niewspółmiernie wysokie w stosunku do listopada lub trzeciego kwartału, zapłaci podatek wcześniej niż w starym porządku, bo do 20 stycznia następnego roku a nie jak poprzednio do 30 kwietnia (PIT) czy 31 marca (CIT).

Jedyną różnicą w zasadach dotyczących płatników CIT jest inny sposób określania roku podatkowego. W przeciwieństwie do sytuacji płatników PIT, rok fiskalny podatnika CIT nie musi koniecznie pokrywać się z rokiem kalendarzowym. Nie ma żadnych przeciwwskazań, aby kończyć rok fiskalny w czerwcu, wtedy trzeba jedynie pamiętać o tym, żeby zaliczkę na CIT za czerwiec wpłacić do 20 lipca (chyba, że do tego dnia zapłaci się już cały podatek za dany rok podatkowy).

Podstawa prawna:

Art. 44 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012r.  poz. 361 ze zm.). art. 25 ust. 1a ustawy z dnia 15 lutego 1992 o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.  z 2011r. Nr 74 poz. 397 ze zm).